Het Apo rif

Dit artikel is een complete gids over het Apo rif en bevat alle informatie die jij nodig hebt over het Apo rif in Palawan. Het Apo rif is het grootse aan elkaar grenzende koraalrif van de Filipijnen en het op een na grootste ter wereld. Met een grote verscheidenheid aan onderwaterleven is dit een droom voor veel duikers. Deze geweldige duiklocatie is vanaf veel plekken te bereiken waaronder ook Palawan. Wanneer je van plan bent te gaan duiken in het Apo rif dan is dit een complete duikgids.

Inhoudsopgave

  • Een inleiding en de geschiedenis van het Apo rif
  • De kaart van het Apo rif
  • De reis naar het Apo rif
  • Belangrijke informatie
  • Duikexcursie vanuit Palawan
  • Duikplekken in het Apo rif
  • Unieke dieren
  • Aanbevelingen en tips

De schoonheid van het Apo rif

Wanneer je op zoek bent naar een van de meest prachtige duikplekken, dan komt het Apo rif in Occidental Mindoro hoog op je lijst te staan. Dit goed beschermde koraalrif wordt beschouwd als het grootste aan elkaar grenzende koraalrif van de Filipijnen en het op een na grootste ter wereld. Het rif heeft is driehoekig gevormd en heeft een oppervlakte van 34 vierkante kilometer. De regering heeft dit gebied bestempeld als een uiterst belangrijk gebied voor de biodiversiteit in de regio voor het behoud van het rijke onderwaterleven. Het rif en de wateren om het rif worden het Apo rif natuurpark genoemd. Het gebied is onbewoond maar is opengesteld voor bezoekers die de adembenemende schoonheid van dit gebied willen ervaren.

Het grootste gedeelte van het Apo rif bevindt zich onder water. Er zijn drie eilandjes, behorende bij het Apo rif, die boven het water uitsteken. Dit zijn Apo island, Apo Menor en Cayos del Bajo. Elk eiland biedt een ander soort omgeving met unieke kenmerken. Zo heeft Apo eiland een rijke vegetatie, Apo Menor bestaat vooral uit kalkstenen rotsen en bestaat de bodem Cayos del Bajo uit koraal. Deze drie eilanden zijn het bezoeken zeker waard.

Het Apo rif bevindt zich op 28 kilometer uit de kust van het eiland mindoro. Het Apo rif bestaat uit twee riffen die van elkaar gescheiden worden door een 30 meter diep kanaal die tussen de twee riffen doorloopt.

Hoe is het Apo rif ontstaan

Door vulkanische activiteiten in het verleden hebben zich atollen gevormd waaromheen koraal is gaan groeien. Toen de vulkanische activiteiten stopte en de meeste atollen weer verdwenen is het koraal gebleven en uitgegroeid tot het indrukwekkende Apo rif.

Het Apo rif natuurreservaat

Het Apo rif met de wateren eromheen behoren tot het Apo rif natuurpark. Dit park heeft een totale oppervlakte van 274 vierkante kilometer waarbij 116 vierkante kilometer dienst doet als buffer tussen het park en de rest van de Sulu zee. Het natuurpark bestaat, naast het Apo rif, ook uit schitterende mangrovebossen en zandstranden. Deze belangrijke plekken dienen als broedplaatsen en kraamkamers voor verschillende soorten dieren.

Het gebied is niet altijd een natuurpark geweest. Het Apo rif is in 1980, door de toenmalige president van de Filipijnen, benoemd tot natuurpark. Dit was hard nodig omdat, door onder andere overbevissing en vervuiling, het Apo rif ernstig bedreigd werd. In de daaropvolgende jaren is er steeds beter beleid gekomen omtrent het beschermen van het Apo rif natuurpark totdat het gebied in 1996 tot beschermd gebied verklaard werd. In 2006 hebben de Filipijnen dit rif voorgedragen als werelderfgoed van het UNESCO. Het Apo rif natuurpark bestaat uit onder andere:

  • 190 soorten hard koraal
  • 7 soorten zacht koraal
  • 38 koraal genera
  • 385 soorten vissen uit 85 families
  • 7 soorten zoogdieren
  • 6 soorten reptielen
  • 47 vogelsoorten
  • 78 groepen ongewervelde dieren
  • 46 plantensoorten
  • 26 soorten algen
  • 7 soorten zeegrassen

De kaart van het Apo rif

Reizen naar het Apo Rif

Hieronder lees je hier je het beste naar het Apo rif kunt reizen. Er zijn verschillende mogelijkheden. Onderstaande plekken bieden reizen aan naar het Apo rif.

  • Vanuit Manilla
    Vanuit Manilla kun je dagelijks naar San Jose vliegen. Deze stad ligt in Occidental Mindoro. Deze vlucht duurt ongeveer 45 minuten. Vanuit hier moet je met de bus verder naar Sablayan wat ongeveer 2 tot 3 uur duurt.
    Wanneer je niet wilt vliegen is er ook de mogelijkheid om met de boot te gaan. Je moet dan van Manilla eerst naar de haven van Batangas stad. Dit is ongeveer 40 kilometer vanaf Manilla. Daar pak je vervolgens een RoRo (Roll on / Roll off) boot. Deze brengt je vervolgens in ongeveer 3 uur naar Sablayan. Je kunt ook de fast ferry nemen. Deze duurt er 1,5 uur over.
    Wanneer je niet met een georganiseerde tour mee gaat is het belangrijkste om eerst naar Sablayan te gaan alvorens je verder reist naar het Apo rif. Sablayan is het dichtst bij het rif gelegen stad vanuit waar er verschillende tours richting het rif gaan.
    Het is ook mogelijk om een geheel verzorgde tour te boeken. Dit kan onder andere vanaf Manilla, Batangas, Puerto Galera en Boracay.
  • Vanuit Sablayan
    Sablayan ligt is het midden van Occidental Mindoro, de regio waar ook het Apo rif gelegen is. Het Apo rif is de belangrijkste touristische attractie van Sablayan. Sablayan is de grootste gemeente van de Filipijnen met betrekking tot landoppervlakte. Sablayan is rijk aan water. Je vindt er verschillende prachtige meren, rivieren en watervallen. Ook heeft het een rijke cultuur. Je kunt meer te weten komen over de tradities door een bezoek te brengen aan een van de museums. Sablayan staat verder bekent om de gastvrijheid van haar inwoners. Wanneer je wilt overnachten in Sablayan zijn er verschillende accommodatie mogelijkheden te vinden in het stadscentrum van de stad. Hier vind je hotels, herbergen en appartementjes. Een aanrader is echter om in een tent bij het Apo rif te overnachten.
    Je kunt vanuit Sablayan verschillende tours maken naar het Apo rif. Deze tours worden verzorgt door de lokale regering. De prijzen zijn standaard en de boten kunnen 12-15 personen vervoeren. Voor een dagtrip betaal je PhP 8500 en voor een nachttrip PhP9500.
  • Vanuit Puerto Galera
    Puerto Galera ligt in het noordwestelijke deel van Occidental Mindoro, ongeveer 130 kilometer ten zuiden van Manilla. Puerto Galera is een bekende vakantiebestemming voor veel mensen. De plek is bekent om zijn kleine strandjes en duikmogelijkheden in het gebied. De bekendste stranden zijn Sabang en White strand. Hier is het mogelijk om in luxe accomodaties te verblijven en feest te vieren tot in de vroege uren. Er zijn hier veel kroegen, barretjes en restaurantjes.
    Puerto Galera is een top duikbestemming in de filipijnen.Voor de kust liggen een aantal prachtige duiklocaties om te bezoeken. Vanuit hier is het ook mogelijk om een duik tour naar het Apo rif te maken. Dit is ongeveer 125 kilometer varen.
  • Vanuit Pandan eiland
    Het Apo rif is ook te bereiken vanuit Pandan eiland. Pandan eiland is een privé eiland met een klein resort, gelegen aan de westkust van Occidental Mindoro. Het eiland ligt op ongeveer 20 kilometer van het rif af. Wanneer je met een tour meegaat doe je er ongeveer 90 minuten over voordat je bij de eerste duikplek aangekomen bent. Op het eiland is een duikschool aanwezig waarvandaan duiktours naar het Apo eiland gemaakt kunnen worden. De eis is echter dat je kunt aantonen dat je minimaal 100 duiken gemaakt hebt voordat je mee op deze tour kunt. Het is een dagtrip waarbij je de kans krijgt om op drie plekken rond het rif te duiken.
  • Vanuit Busuanga en Coron
    Je kunt ook vanuit Busuanga en Coron het Apo rif bezoeken. Vanuit hier is het mogelijk om een 3 daagse liveboard excursie te boeken waarbij je in het totaal 11 duiken op het rif maakt. Omdat je bij deze tour langer weg bent en omdat het verder varen is, is dit de duurste optie. De trip kost ongeveer PhP 20.000. Hierbij is wel alles inbegrepen.

Belangrijke informatie

  • Beste reistijd
    Het park kan het hele jaar door bezocht worden. Het is aan te raden om het park buiten het regenseizoen te bezoeken. Het regenseizoen loopt van juni tot november en zorgt naast de regen ook voor een ruwe zee. December tot februari is goed voor haaien terwijl april tot mei goed voor manta roggen is. Ook kun je dan dolfijnen zien.
  • De kosten
    De kosten variëren vanaf waar je de duiktour gaat maken, de duur van de duiktour en de  hoeveelheid mensen er mee gaan op de tour. De kosten die gemaakt moeten worden om het Apo rif natuurpark te betreden zijn:

    • PhP 540 voor snorkelen
    • PhP 2040 voor duiken

Duikexcursie vanuit Palawan

Omdat jij op zoek bent naar informatie over hoe je kunt duiken bij het Apo rif vanuit Palawan beschrijf ik in dit hoofdstuk de verschillende opties.

Het Apo rif vanuit Busuanga

  • Dugong Dive center
    Vanuit hier kun je in ongeveer 3 uur het Apo rif bereiken. Een dag excursie naar het Apo rif kost je 4500 peso’s. Dit is zonder entree geld voor het Apo rif.

Het Apo rif vanuit Coron

  • Dive Calamianes
    Deze duikshop, gelegen in het plaatsje Coron, biedt een live-aboard duiksafari aan voor 4 nachten. Deze trip kost 28.500 peso’s en is inclusief entree geld voor het Apo rif.
  • Sangat dive resort
    Vanuit dit resort zijn er excursie mogelijkheden naar het Apo rif. De prijs voor deze excursie is 438,50 dolar per persoon per dag met een minimum van twee personen. Dan is wel alles inclusief en mag je zoveel duiken maken als je wil.
  • Seadive resort
    Vanuit dit resort zijn er excursie mogelijkheden naar het Apo rif. De excursie duurt 3 dagen (2 nachten) en kost 28.000 peso’s.

Duikplekken in het Apo Rif

Het Apo heeft ruwweg de vorm van een driehoek. Door die driehoek loopt een diep kanaal welke ervoor zorgt dat het Apo rif in twee delen is verdeeld.

Noordelijke deel van het Apo rif

Het noordelijke deel van het Apo rif bestaat uit een grote lagune welke ingesloten is door een driehoekig koraalrif. Deze lagune is relatief ondiep met een diepte tussen de twee en de 10 meter. Tijdens het lage tij komen er vooral aan de noordkant van het rif kleine rotsen boven water te staan. Bij het noordelijke deel van het Apo rif hoord een eiland. Dit eiland heet Cayos del Bajo, de lokale bewoners noemen het eiland Tinangkapang. De bodem van het eiland bestaat uit koraalachtige rotsformaties waarop geen planten groeien.

Dit gebied is een groot rif en is in feite een groot duikgebied. Hier hebben de meeste duikplekken nog geen naam. Hieronder staat een van de bekendste duikplekken van het noordelijke gedeelte van het rif beschreven.

  • Shark ridge
    Deze duikplek bevindt zich in het noordoostelijke deel van het rif. Zoals de naam al doet vermoeden kom je hier haaien tegen. Groepen zwarttip en wittip rifhaaien kom je hier tegen. De diepte is tussen de 10 en de 50 meter diep. Het rif wordt geleidelijk dieper totdat het op 25 meter diepte een muur wordt die de diepte in schiet. De haaien, de plotselinge dalingen en de soms sterke stroming zijn enkele dingen waar je rekening mee dient te houden wanneer je hier gaat duiken. Je komt hier grotten en overhangs tegen waar je veel dieren in tegenkomt.
    Naast de haaien is het hier mogelijk om schildpadden en manta roggen tegen te komen. Verder kom je hier scholen met barracudas en snappers tegen.

Zuidelijke deel van het Apo rif

Het zuidelijke deel van het Apo rif lijkt op een omgekeerde driehoek en bestaat uit een grote lagune welke aan twee kanten is ingesloten door koraalriffen. Deze lagune is dieper dan de noordelijke lagune met een diepte van ongeveer 30 meter. Ook bij het zuidelijke deel van het Apo rif hoor een eiland. Dit eiland heet Apo Menor, de lokale bewoners noemen het eiland Binangaan. De bodem van het eiland bestaat uit voornamelijk kalkstenen rotsformaties waarop relatief weinig planten groeien. App Menor ligt ten oosten van Apo eiland op een afstand van ongeveer 2,4 kilometer.

Dit gebied is een groot rif en is in feite een groot duikgebied. Hier hebben de meeste duikplekken nog geen naam. Hieronder staat een van de bekendste duikplekken van het zuidelijke gedeelte van het rif beschreven.

  • Apo 29
    Op 25 meter diepte bevindt zich de top van een berg welke zich geheel onder water bevindt. Dit is een duikplek voor ervaren duikers aangezien de stroming hier sterk is. Je moet hier dus eerst ruim 25 meter diep duiken, daarboven duik je in de blauwe zee. Aan te raden is om een goede plek op te zoeken en daar te genieten van het schitterende schouwspel als groepen haaien en barracudas langszwemmen. Naast de gebruikelijke rifhaaien kun je hier ook voshaaien, manta roggen en hamerhaaien tegen komen. Naast de haaien kom je hier natuurlijk ook een grote hoeveelheid aan andere vissen tegen.
  • Binangaan drop
    Dit is een schitterende muurduik lokatie. Deze muur schiet de diepte in en is bezaaid met leven waaronder grote zeewaaiers en andere koraalsoorten. Dit is echter wel een duikplek voor ervaren duikers vanwege de sterke stroming. Daarnaast is dit een diepe duikplek waardoor er koud water vanuit de diepte naar boven komt. Je kunt hier groepen hamerhaaien zien en manta roggen. Dichter bij de muur zie je murene, grote groupers, en grote scholen snappers. Ook kun je hier tonijn en zeeschildpadden zien.

Apo eiland

App eiland is het grootste eiland met een totale landoppervlakte van 22 hectare. Het land is bedekt met mangrovebossen en heeft prachtige witte stranden. Het eiland wordt gescheiden van het Apo rif door een diep, zanderig kanaal. Op het Apo eiland bevindt zich een vuurtoren die de scheepvaart waarschuwt voor het rif.

Rondom Apo eiland zijn verschillende duikplekken te bezoeken die in diepte variëren van 10 tot 60 meter diep. Je komt hier verschillende soorten koraal tegen, waaronder hersenkoralen, brandkoralen en stafhoorn koralen. Rondom het eiland komen verschillende waterstroming voor. Zo zijn de stromingen rondom de noordkant van het eiland berucht vanwege de onvoorspelbaarheid. De zuidelijke kant van het eiland is meer geschikt voor amateur duikers. Dit vanwege de stroming en het geleidelijk aflopen van de bodem.

Er zijn hier veel duikplekken te bezichtigen. Hieronder staan de bekendste:

  • Boularte
    Dit is een mooie duikplek. De plek is 150 meter lang en maximaal 35 meter diep. Deze duikplek is uitermate geschikt voor beginnende duikers omdat de stroming er gematigd is. Het zicht in het kristalheldere water is ongeveer 25 meter diep.
    Wanneer je duikt op deze duik lokatie kom je, naast kleurrijk koraal, verschillende soorten vissen tegen zoals de koraalduivel, tandbaars, zeeslang en verschillende soorten rif vissen. Een aanrader is om een duiklamp mee te nemen om een beter zicht op de zachte koralen te hebben. De kleine grotten en overhangs geven een onderkomen aan veel dieren waaronder zeenaaktslakken.
  • Coconut point
    Deze duikplek loopt langzaam af en heeft een diepte van 5 tot 35 meter diep. Deze duikplek is geschikt voor ervaren duikers omdat deze duikplek bekent staat om de sterke stroming en wind en de hoge golven. Deze plek is ideaal om te drift duiken. Door de ongewoon sterke stroming worden duikers aangeraden om snel naar de bodem te duiken en vanuit daar langsaam weer naar boven te komen. Halverwege je duik zie je een zandige helling die deze duik nog spectaculairder maakt.
    Door de sterke stroming is dit een duikplek om grotere vissen te zien waaronder makreel en tonijn. Wanneer je dicht bij de bodem bent kom je er ook papagaaivissen, trekkervissen en verschillende baarsachtigen tegen.
  • Cogon
    Dit is een van de favoriete duikplekken rondom Apo eiland. Deze duikplek is geschikt voor ervaren duikers. Het zicht is er goed. Je kunt tot 35 meter diep kijken. De duikplek heeft een steile helling van zand die een uitdaging biedt aan iedere duiker. De zanderige steile helling in combinatie met de stroming die er gemiddeld tot sterk is moet je deze duik goed van te voren plannen.
    Wanneer je hier gaat duiken lijkt het wel of je in een aquarium aan het duiken bent. Je komt hier een grote verscheidenheid aan kleurrijke vissen tegen waaronder koraalvlinders, schoolwimpelvissen, trekkervissen en een grote verscheidenheid aan baarsachtigen. Ook kom je er Spaanse makrelen tegen en grote trevally en tonijn. Mooi zijn ook de zweepkoralen die je hier in overvloed aantreft.
  • Chapel point
    Deze duikplek in genoemd naar de kerk die uitkijkt op deze duikplek. Deze duikplek begint met een rustige afdaling waarna het opeens snel de diepte in gaat totdat je uitkomt op de grote muur. Vergeet je onderwatercamera niet want hier kun je geweldige foto’s maken van de vissen en de koralen die je omringen. Door de milde stroming en een diepte van maximaal 30 meter is deze duikplek ideaal voor elke verkenningsreis onderwater.
    Je komt hier onder andere buis en vingersponsen tegen samen met zeewaaiers die uit de vulkanische rotsen van de muur komen. De koralen met een gouden kleur beginnen prachtig te schijnen wanneer er zonlicht opkomt. In de grotten en sleten langs de muur tref je koraalduivels en verschillende murene soorten aan. Ook kom je er mooi gevormde harde koralen tegen. Bewonder de koraalslangen en groen gekleurde zeeschildpadden.
  • Kan-uran point
    Deze duikplek bereikt een maximale diepte van 40 meter. Over het algemeen is de stroming hier mild maar het kan voorkomen dat er een sterke onderstroming je van het eiland weg laat drijven. Door de rijke biodiversiteit is dit een van de beste duikplekken waar duikers zich kunnen verbazen over de grote schoonheid onderwater. Deze populaire duikplek biedt duikers een muurduik met richels en overhang.
    Deze duikplek heeft prachtige harde en zachte koraalvelden. Je komt hier onder andere verschillende tandbaarzen, doktersvissen en vijlvissen. Op het zanderige gedeelte kom je zandhappers en zeenaaktslakken tegen.
  • Lagahan
    Een ideale duikplek voor beginnende duikers vanwege de milde stroming in het water en het ondiepe gedeelte. Deze duikplek heeft een maximale diepte van 30 meter en bestaat uit een platte helling volledig begroeit met kleurrijk koraal. De bodem is bedekt met zand en er komen hier soms bubbels uit het zand door vulkanische activiteiten.
    Je komt hier een grote hoeveelheid koraal en vissen tegen. Zo kom je hier koraalduivels, kogelvissen, zeeschildpadden, zeeslangen, papegaaivissen, trekkervissen en andere rif vissen tegen. Ook platwormen, zeenaaktslakken en verschillende zeeplanten kom je hier tegen. De grote verscheidenheid in onderwaterleven in combinatie met de kans op een “bubbelbad” maken dit tot een duikplek die je moet proberen.
  • Mamsa point
    Deze duikplek staat bekent om zijn sterke stroming. Er is een steile helling die een maximale diepte van 38 meter bereikt. Het langgerekte rif is ongeveer 200 meter lang. Beginnende duikers moeten zich bewust zijn van de sterke stroming die je van het eiland wegvoert.
    Het koraal bestaat hier voornamelijk uit hardkoraal. Je komt hier onder andere makreel en trekkervissen tegen. Ook zie je er regelmatig zeeslangen. Op het dak van het rif groeit zeewier en andere zeeplanten.
  • Marine sanctuary
    Dit is de duikplek voor beginnende duikers. Hier heb je geen last van stromingen en het zicht is hier goed. De maximale diepte is er 20 meter.
    Op het begin van je duik kom je zwart koraal tegen. Wanneer je verder gaat tref je tafel koralen en staghoorn koralen aan. Deze duikplek staat bekent als anemoonvis stad  vanwege de grote hoeveelheid anemoonvissen die je hier aantreft. Daarnaast kom je nog andere soorten vissen tegen waaronder trekkervissen. Ook zie je er zeeslangen.

Naast deze duikplekken die zich voor de kust van Apo eiland bevinden, heb je ten westen van het eiland ook twee prachtige duikplekken:

  • Hunter’s rock
    Deze duikplek bevindt zich op ongeveer 20 kilometer ten westen van Apo eiland en kan een gevaarlijke duikplek zijn voor onervaren duikers. Dit ligt vooral aan de sterke stroming. Hunter’s rock is een gezonken heuvel waarbij de top op ongeveer 10 meter onder water ligt. Je komt hier haaien en grote trevallys tegen naast een grote verscheidenheid aan andere vissoorten. Ook heeft deze duikplek prachtige koraalbedden. Wanneer je tussen juni en juli deze duikplek bezoekt kom je er veel zeeslangen tegen die zich hier voortplanten.
  • Merope rock
    Deze duikplek bevindt zich op ongeveer 18,5 kilometer ten westen van Apo eiland en kan een gevaarlijke duikplek zijn voor onervaren duikers. Dit ligt vooral aan de sterke stroming. Ook Merope rock is een rots die zich op ongeveer 15 meter onder water bevindt. Aan de oostkant kom je een vuur tegen waar er een overvloed aan onderwaterdieren te zien is. Denk hierbij aan haaien, makreel, tonijn, barracuda en trevally. Ook kom je hier schitterende koralen tegen samen met kleurrijke vissen en sponsen.

Unieke dieren van het Apo rif natuurpark

In het Apo reef natuurpark komen 47 vogelsoorten voor waarvan er 17 trekvogels zijn. Naast de vogelsoorten komen er 6 soorten reptielen voor waarvan de zeeslang en de zeeschildpad de bekendste zijn. Ook komen er 7 zoogdiersoorten voor waarvan de dolfijnen de grootste groep zijn maar ook bijvoorbeeld de Indische Grient zich zo nu en dan laat zien. Verder tref je in het rif 190 soorten hard koraal aan. Dat is 38% van alle koraalsoorten ter wereld. De 385 vissoorten kom je in allerlei formaten en kleuren tegen. Als je geluk hebt zie je zelfs een walvishaai. Ook vind je hier een grote verscheidenheid aan ongewervelde zeedieren. In het totaal zijn er 78 groepen ongewervelde dieren waargenomen, waaronder zeesterren, zeekomkommers, inktvissen, wormen, slakken, sponzen en schelpdieren.

Hieronder een beschrijving van enkele van de dieren met uitsterven bedreigde dieren die je in het Apo rif natuurpark tegen kunt komen.

  • Nicobar pigeon
    De Nicobar pigeon, ook bekent als Manenduif, kwam eerst wijdverspreid voor in grote delen van Azië, maar de aantallen lopen snel achteruit onder andere door de jacht. De duif komt oorspronkelijk van de Nicobar eilanden en is de dichtst levende verwant aan de uitgestorven Dodo.
  • Karretschildpad
    Een van de meest bedreigde schildpadden ter wereld. In het Apo rif natuurpark is een van de plekken waar deze schildpad nog voorkomt.
  • Soepschildpad
    De soepschildpad, ook wel groene zeeschildpad genoemd, dankt zijn naam aan het feit dat er veel op schildpadden gejaagd is. Het is nu een beschermde schildpad in het Apo rif natuurpark.

Aanbevelingen en tips

  • Beste reistijd. Plan je trip naar het Apo rif gedurende de eerste zes maanden van het jaar. In die periode is de zee kalmer waardoor de duikervaring beter is.
  • Live aboard. Plan je meerdaagse trip naar het Apo rif ruim van te voren en boek ook al vast je live aboard zodat je zeker bent van een plek.
  • Reis in een groep om geld te besparen. Vaak is het huren van de boot de grootste kostenpost. Het is mogelijk om te vragen of je met een andere groep mee kunt om zo te besparen op de kosten.
  • Neem zelf eten en drinken mee. Het Apo rif is een afgelegen plek waar je geen plekken tegen komt om eten en drinken te kopen. Zorg dat je genoeg meeneemt wanneer dit niet bij je trip is inbegrepen.
  • Verwacht een vochtig en warm klimaat. Zeker in de zomermaanden kan het in het Apo rif natuurpark aardig warm en vochtig worden. Bereid je voor dat je overdag veel zweet en s nachts moeilijk in slaap kunt vallen.
  • De beste tijd om te snorkelen is gedurende de ochtend. De ideale tijd is tussen 5 en 7 uur s ochtends wanneer de vissen actief zijn, op zoek naar eten. Het water rond het rif is in die periode op haar kalmst.
  • Neem geen dure telefoons en gadgets mee. Dit voornamelijk omdat het nat kan worden. Daarnaast heb je op het Apo rif toch geen bereik. Neem in de plaats je onderwatercamera mee om de fantastische ervaring mee vast te leggen.
  • Neem geen grote hoeveelheid geld mee. Rond het Apo rif zijn er weinig dingen wat je met geld kunt betalen. Betaal je reis vooraf en geniet van de natuur.
  • Neem niets mee van het Apo rif. Veel koraal, schelpen en vissen worden als beschermt beschouwd. Voor het beschadigen of het meenemen van beschermde dieren kun je een boete krijgen. Wanneer het een ernstige overtreding betreft kun je ervoor in de gevangenis komen. Maak mooie foto’s en laat je herinneringen je souvenir zijn.